Çankırı Kalesi, şehrin kuzeyinde, kent merkezine hâkim küçük bir tepenin üzerinde bulunuyor. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre kalenin, eteğindeki dereden itibaren yüksekliği 150 metre kadar.
Çankırı Kalesi'ne araçla çıkılabiliyor. Millî Eğitim Bakanlığı'nın okul dışı öğrenme portalındaki kayda göre alan tüm gün açık ve giriş ücretsiz. Kalede oturma yerleri, mescit, otopark ve tuvalet bulunuyor.
Çankırı Kalesi'nin tarihi
Kale, antik kaynaklardaki Gangra Kalesi. Valiliğin kültür dosyasına göre savunması o kadar güçlüydü ki dönemin Arap kayıtlarında Hısnu'l Hadid, yani Demir Kale adıyla anıldı. Emevi orduları 8. yüzyılda şehre birkaç kez saldırdı ama kaleyi alamadı.
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün anlatımıyla kale Roma, Bizans, Danişmentli, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kullanıldı ve geçen yüzyıla kadar içinde oturuldu. Dörtgen planlı yapıdan bugüne moloz taş ve tuğla karışımı birkaç sur kalıntısı ulaştı.
Valiliğe göre şehri 1082'de Emir Karatekin fethetti. Osmanlı döneminde kale bir süre daha askerî görev gördü; 1521'de içinde bir dizdar, bir kethüda ve elli muhafız vardı. 1555'te şehirden geçen Alman elçilik heyetinden Dernschwam ise kaleyi harap hâlde buldu.
Emir Karatekin Bey Türbesi
Çankırı'nın fatihi sayılan Emir Karatekin Bey'in türbesi kalenin içinde. Tuğla ve moloz taştan yalın bir yapı olan türbede dört sanduka bulunuyor. Valilik, burada Karatekin Bey ile eşi Meryem Hatun ve iki çocuğunun yattığını belirtiyor.
Türbenin Danişmentliler dönemine ait olduğu düşünülüyor. Çankırı Belediyesi'nin tarih sayfası, Karatekin Bey'in hangi tarihte öldüğünün kesin olarak bilinmediğini kaydediyor. Kale içinde ayrıca Roma döneminden kalma bir kaya mezarı ve eski yerleşim kalıntıları var.
Cam seyir terası ve kaledeki olanaklar
Kalenin şehre en hâkim noktasındaki cam seyir terası Ocak 2017'de tamamlandı. Çankırı Belediyesi'nin verdiği ölçülere göre teras şehre bağlantı noktasından 100 metre yüksekte ve kayadan 10,80 metre dışarı uzanıyor.
Terasa güvenlik görevlisi gözetiminde aynı anda 30 kişi çıkabiliyor. Zemin üç katlı lamine camdan, korkuluklar 110 santimetre yüksekliğinde. Teras 2026'da yenilendi ve Kurban Bayramı'nda yeniden açıldı; o gün duyurulan çalışma saatleri 10.00-22.00 idi.
Terasın güncel giriş ücretini ve kış saatlerini yayımlayan resmî bir sayfa yok; gitmeden önce Çankırı Belediyesi'ne sormak gerekiyor. Kale alanının kendisi ise ücretsiz ve çevre düzenlemesini belediye, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın katkısıyla yaptı.
Kalenin doğu girişindeki sur kalıntıları 2016'da çelik hasır ve halatlarla sağlamlaştırıldı. Daha önce, 2012'de kalede rekreasyon ve çevre düzenleme projesi uygulandı.
Kale gezisi, aynı gün içinde Çankırı Tuz Mağarası ve merkezdeki diğer duraklarla birleştirilebilir; tam liste Çankırı gezilecek yerler rehberinde. Şehre nasıl gelineceği Çankırı ulaşım rehberi sayfasında, kentin tarihi ve nüfusu Çankırı hakkında sayfasında.
