Çankırı Saat Kulesi nerede, ne zaman yapıldı ve yüksekliği kaç metre?

Çankırı merkezde, Çankırılıların "Çan Saati" adıyla andığı bir saat kulesi bulunuyor. Yapı, Alibey Mahallesi'nde Güdük Minare Sokak'ta, şehre hakim bir noktada duruyor.

Çankırı Saat Kulesi, kare planlı ve dikdörtgen gövdeli bir yapı olarak bir platform üzerine oturtuldu. Kültür Portalı envanter kaydına göre yüksekliği yaklaşık 15 metre, üzeri kurşun örtülü bir kubbeyle kaplı. Valilik ve Belediyenin tanıtım sayfaları da yükseklik için 15 metre bilgisini veriyor.

Saat kulesinin saati nerede yapıldı, kuleyi kim yaptırdı?

Saat İsviçre'de yapıldı ve İnebolu yolu üzerinden Çankırı'ya getirildi. Valiliğin Çan Saati sayfası getiriliş yılı olarak 1866'yı veriyor. Kültür Portalı envanter kaydı "1860 veya 1866" ifadesini kullanıyor ve saati Hacı Efe'nin Belediye Başkanlığı dönemiyle Sultan II. Abdülhamid'e bağlıyor.

Çankırı Belediyesi'nin tanıtım sayfası, kuleyi "Sultan Abdülhamit Han'ın tahta çıkışının 25. yılı münasebetiyle" Anadolu'nun farklı illerine gönderilen saat kulelerinden biri olarak tanımlıyor. II. Abdülhamid 1876'da tahta çıktığı için bu anlatım 1866 tarihiyle örtüşmüyor; kaynaklar çelişkiyi açıklamıyor. Valilik, Belediye ve Kültür Portalı kayıtları kulenin gövdesi için ayrı bir inşa tarihi vermiyor.

Kulenin taşındığı yer ve geçirdiği onarımlar

Envanter kaydına göre kule önceden Dikiciler Arastası'nda, Kıbırların dükkanının önünde bulunuyordu. 1948 yılında dönemin Belediye Başkanı Halim Bayram tarafından bugünkü yerine taşındı.

Çankırı Belediyesi, kulenin son onarımının 1993 yılında yapıldığını ve o tarihten sonra atıl kaldığını bildirdi. 2021'de duyurulan restorasyon çalışması dış cepheyi aslına uygun yeniledi, korozyona uğrayan demir aksamları değiştirdi, ahşap merdivenleri işlevsel hale getirdi. Belediye, çalışmaların Uzunyol İkinci Etap Cephe İyileştirme Projesi kapsamında yürütüldüğünü açıkladı.

Kuledeki mimari ayrıntılar ve çan

Envanter kaydı, kuleye demir kapıdan girildiğini ve içten ahşap merdivenlerle çıkıldığını aktarıyor. Dört yönlü demir aksamı olan balkona küçük bir demir kapıdan çıkılıyor; her dört yüzde Arap rakamlarıyla yuvarlak saat kadranı bulunuyor.

Aynı kayda göre çan iki tokmaklı ve 16 kilogram ağırlığında. Kule çalıştığı dönemlerde 24 saatte bir kuruluyor, yarım ve tam saatlerde çalıyor. Kadranların üzerindeki yuvarlak pencereler 1993 yılından sonraki onarımda kapatıldı.

Yapı, Kültür Portalı envanter kaydında anıtsal koruma derecesiyle listeleniyor ve tescil kararı 1978 tarihli. Kent merkezindeki diğer duraklar Çankırı gezilecek yerler rehberinde; ulaşım için Çankırı ulaşım rehberi sayfasına bakılabilir.