Devrez Çayı, Köroğlu Dağları'nın kuzey yamaçlarında Ankara'nın Kızılcahamam ilçesi sınırlarından doğar. Çankırı topraklarına girdikten sonra Orta, Kurşunlu ve Ilgaz ilçelerinden geçer.
Akarsu Kızılırmak'ın batı kanadındaki ana kolları arasında yer alır. Vadisi doğu-batı yönünde uzanır. D-100 karayolu uzun bir kesimde bu vadiyi izler. Çayın akış rejimi mevsimlere göre değişir.
Devrez Çayı nereden doğar ve kaç kilometre uzunlukta?
Devrez Çayı, Kızılcahamam çevrelerindeki yüksek dağ gözelerinden doğar ve Çankırı Valiliği verilerine göre toplam yaklaşık 211 kilometre boyunca akar. İl sınırları içindeki kesim yaklaşık 85 kilometre ölçülür.
Farklı havza planlarında ölçüm noktalarına bağlı 160 ile 186 kilometre değerleri de görülür. Akarsu Ilgaz sonrasında Kastamonu Tosya ve Çorum Kargı topraklarına geçer. Son durakta Kızılırmak Nehri sularına karışır.
| Bölüm | İl ve ilçe hattı | Havza işlevi |
|---|---|---|
| Kaynak bölgesi | Ankara / Kızılcahamam | Köroğlu Dağları kuzey yamaçları |
| Yukarı havza | Çankırı / Orta | Güldürcek Barajı su toplama sahası |
| Orta vadi | Çankırı / Kurşunlu | Kızlaryolu Barajı ve vadi tarımı |
| Doğu Çankırı hattı | Çankırı / Ilgaz | Ilgaz Sarıkılçık Pirinci çeltik ovaları |
| Aşağı havza ve dökülme | Tosya (Kastamonu) - Kargı (Çorum) | Kızılırmak Nehri ile birleşme |
Tarım, barajlar ve Devrez Vadisi ekonomisi
Devrez Vadisi alüvyonlu topraklarıyla ilin tarımsal omurgasını taşır. Ilgaz sınırlarında sulu tarım alanı yüzde 38 oranına çıktı. Çiftçiler bu vadi boyunca 10 bin 86 dekarda Ilgaz Sarıkılçık Pirinci ekti. Ürün Haziran 2026 tarihinde menşe adı tescili aldı. Vadi boyunca sebze ve yem bitkisi ekimi de sürer.
Orta ilçesindeki Güldürcek Barajı yapım tarihi ve su yapısı da aynı havzaya dayanır. Kurşunlu sınırındaki Kızlaryolu Barajı vadi akışını düzenler. Bahar aylarında kar suları akışı hızla artırır. Vadi hattındaki ilçe konumları için Kurşunlu ilçesi nereye bağlı yazısı incelenir. Baraj yatırımları vadi taşkınlarını da dengeler.


