Kızılırmak ilçesi, Çankırı’nın güneydoğusunda, adını taşıyan nehrin kıyısında bulunuyor. Kaymakamlığın tarihçe kaydına göre yerleşim, 1930’larda Hüseyinli Köyü adıyla Kalecik’e bağlıydı. Gezi rehberindeki tarihi yapılar, ilçe merkezi ile köylerdeki camiler ve arkeolojik alanlardan oluşuyor.
Kızılırmak'ta gezilecek yerler listesinin başında merkezdeki ve köylerdeki tarihi camiler geliyor. Çankırı Valiliğinin kaydına göre Karamürsel Köyü Camii'nin 1879'da yapıldığı, Sakarca Köyü Camii'nin kitabesinde 1839 tarihi bulunduğu ve Kızılırmak Merkez Camii'nin 19. yüzyıl eseri olduğu belirtiliyor. Karamürsel Köyü Camii'nin duvarları kum taşından örülü, son cemaat yerinin üst katı 1984'te camekanla kapatıldı ve yapıda minare bulunmuyor.
Ahşap tavanlı köy camileri
| Yapı | Köy | Kayda geçen özellik |
|---|---|---|
| Tımarlı Köyü Camii | Tımarlı | 1940'ta köylülerce yaptırıldı, duvarlarında çok renkli bitkisel bezemeler var |
| Karallı Köyü Camii | Karallı | Kerpiç duvarlı, düz ahşap tavanı çıtakari ve kalem işi süslemeli, envanter kaydında kullanım dışı |
| Hacılar Köyü Camii | Hacılar | Kültür Portalı envanter kaydında adresi Hacılar Köyü / Kızılırmak |
| Yukarıalagöz Köyü Camii | Yukarıalagöz | Mermer kitabesi okunamadığı için yapılış tarihi bilinmiyor |
Tımarlı Köyü Camii'nin tabanı ve tavanı düz ahşap kaplamalı; kadınlar mahfili ahşap direkler üzerinde duruyor. Karallı Köyü Camii'nin düz ahşap tavanı çıtakari ve kalem işi süslemelerle bezeli, envanter tanımında ahşap saçaklarının çürük olduğu belirtiliyor.
Kızılırmak'ta tescilli arkeolojik alanlar
İlçedeki arkeolojik mirasın bilinen örneklerinden biri Sakarca Köyü'ndeki Çağeller mevkii. Kültür Portalı'nın Çağeller yerleşim alanı kaydında alanın Sakarca ile Karamürsel köyleri arasında, Sakarca'nın yaklaşık 1 kilometre kuzeyinde bulunduğu belirtiliyor.
Çağeller, 28 Şubat 2003’te 8433 numaralı kararla tescil edildi. Kültür Portalı envanteri alanın kullanımını tarım arazisi olarak kaydediyor. Alan üzerinde kiremit renkli kaba hamurlu küp parçaları ile seramik parçaları yoğun biçimde bulunuyor.
Kızılırmak’ta mesire alanı var mı?
Kızılırmak kıyısında günübirlik ziyaret alanları bulunuyor; Halk Eğitimi Merkezi tanıtımında biri ilçe merkezinde, diğeri nehir kenarında iki park sayılıyor. DSİ 5. Bölge Müdürlüğünün tesis listesinde Kızılırmak (Tımarlı) Regülatörü 1. Kısım Sulaması için 2017, Tımarlı 2 Sulaması için 2019 yılı veriliyor. Bu kayıtlar, turistik gölet ya da yayla listesi sunmuyor.
Kızılırmak’ın Çankırı’daki kıyıları ve Çankırı gezilecek yerler ayrı rehberlerde anlatılıyor. Karamürsel Camii’nin 1879 tarihi, Valiliğin camiler kaydında ve 19 Mart 2025 tarihli tarihi camiler haberinde de veriliyor.
