Çankırı, Cumhuriyet tarihinin sembol şahsiyetlerini bağrında barındıran zengin bir siyasi geçmişe ev sahipliği yaptı. Bu isimler arasında devlet mekanizmasının en üst kademelerinde görev üstlenen bürokratlar ilk sırada geldi.
Çankırı milletvekili Mustafa Abdülhalik Renda, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında üstlendiği kritik görevlerle kentin siyasi tarihine damga vurdu. Yanya'da başlayan yaşam yolculuğu, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan köprüde mülki idare amirliği ve bakanlık sorumluluklarıyla biçimlendi.
1881 yılında dünyaya gelen devlet adamı, TBMM çatısı altında Çankırı'yı uzun yıllar başarıyla temsil etti. Siyasi birikimi ve devlet tecrübesiyle Cumhuriyet bürokrasisinin kilit taşlarından biri haline geldi.
Mülkiyeden bakanlık makamına uzanan kariyer
1903 yılında Mülkiye Mektebi'nden mezun olan Renda, devlet hizmetine Ziraat Bankası bünyesinde adım attı. Balkanlar'da kaymakamlık ve mutasarrıflık görevlerinde bulunduktan sonra Bitlis, Halep ve Bursa valilikleri yaptı. İzmir'in kurtuluşunun ardından kentin ilk Türk valisi unvanıyla tarihe geçti.
1923 yılında Çankırı mebusu olarak meclise girdi ve Maliye ile Milli Savunma bakanlıklarını üstlendi. Maliye Bakanlığı görevini dört farklı hükümette başarıyla yürüten Renda, iktisadi hayatın şekillenmesinde mühim kararlar aldı.
| Görev Yılı | Üstlendiği Makam |
|---|---|
| 1922 | İzmir Valisi |
| 1923-1950 | Çankırı Milletvekili |
| 1935-1946 | TBMM Başkanı |
Mustafa Abdülhalik Renda TBMM başkanlığını kaç yıl sürdürdü?
Mustafa Abdülhalik Renda, 1 Mart 1935 ile 5 Ağustos 1946 tarihleri arasında kesintisiz 11 yıl boyunca TBMM başkanlığı görevini sürdürdü. Meclis tarihinde en uzun süre bu makamda kalan isim unvanını elinde tuttu. Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün vefat ettiği 10 Kasım 1938 günü bir günlük süreyle cumhurbaşkanlığı makamına vekalet etti.
Çankırı'yı ikinci dönemden sekizinci döneme kadar aralıksız mecliste temsil eden tecrübeli siyasetçi, meclis yönetiminde tarafsız ve uzlaşmacı tutumuyla takdir topladı. Parlamento çalışmalarında disiplini ön planda tuttu.
Erenköy'den ebediyete son yolculuk
1 Ekim 1957 tarihinde İstanbul Erenköy'deki evinde hayata gözlerini yuman Renda için devlet töreni düzenlendi. Cenazesi Haydarpaşa Garı'ndan kalkan özel trenle başkent Ankara'ya uğurlandı. Törenine dönemin mülki erkanı, mesai arkadaşları ve sevenleri katıldı.
Ankara Cebeci Asri Mezarlığı'nda ebedi istirahatgahına tevdi edilen Renda, Çankırı halkının hafızasında derin izler bıraktı. Devlet adamlığı kimliğiyle Çankırı tarihinin unutulmaz sayfalarında yerini korudu.
Kaynaklar: Çankırı Postası haberi
