İsmail Akbay, Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi bünyesinde görev alan ilk Türk mühendis ve Marshall Uzay Uçuş Merkezi'nin kurucu kadrosundaki kıdemli fizik mühendisi. Ünlü roket bilimcisi Wernher von Braun'un ekibinde 31 yıl çalışan Akbay, insanlığı Ay'a ulaştıran Saturn V roketinin motor entegrasyonunu yönetti.
İsmail Akbay kimdir sorusu, uzay teknolojisine yön veren NASA'da çalışan Türkler arasında mühendislik dehasıyla yanıt buluyor. 17 Ekim 1930 tarihinde Bursa'nın Mudanya ilçesine bağlı Trilya beldesinde doğan başarılı mühendis, Apollo ve Skylab projelerinde kilit görevler üstlendi.
Emekliliğinin ardından gençlerin uzay bilimiyle tanışması için İzmir'de Uzay Kampı Türkiye'nin kurulmasına öncülük eden Akbay, kalıcı bir miras bıraktı. Onun açtığı vizyon, bugün NASA astronotu Deniz Burnham gibi isimlerin yetiştiği uzay ekosisteminde saygıyla anılıyor.
İsmail Akbay ne zaman vefat etti ve nereli?
İsmail Akbay, 26 Temmuz 2003 tarihinde ABD'nin Alabama eyaletine bağlı Huntsville şehrindeki evinde çıkan yangında 72 yaşında hayatını kaybetti. Eşini kurtardıktan sonra köpeğini çıkarmak için eve geri dönen Akbay, dumandan etkilenerek yaşamını yitirdi ve doğduğu Mudanya Trilya'da toprağa verildi.
1930 yılında Bursa Trilya'da doğan Akbay, ortaöğrenimini 1949'da İstanbul Haydarpaşa Lisesi'nde tamamladı. Mühendislik tutkusuyla Amerika'ya giderek Tennessee Üniversitesi Fizik Mühendisliği Bölümü'nden 1956 yılında mezun oldu.
| Bilgi | Detay |
|---|---|
| Unvanı | İsmail Akbay, Fizik Mühendisi |
| Doğum | 17 Ekim 1930, Trilya (Mudanya, Bursa) |
| Vefat | 26 Temmuz 2003, Huntsville, ABD (72 yaşında) |
| Eğitim | Haydarpaşa Lisesi, Tennessee Üniversitesi |
| Projeler | Saturn V, Apollo 11, Skylab, Uzay Kampı Türkiye |
Wernher von Braun ekibi ve Saturn V roketi
1958 yılında efsanevi roket tasarımcısı Wernher von Braun tarafından bizzat seçilerek Amerikan roket geliştirme ekibine katıldı. 1960'ta kurulan NASA Marshall Uzay Uçuş Merkezi'nin çekirdek kadrosuna girdi ve 31 yıl boyunca stratejik projelerde yöneticilik yaptı.
Apollo 11 astronotlarını Ay'a taşıyan Saturn V roketinin F-1 motoru ile Saturn IB roketlerinin entegrasyon süreçlerini yönetti. İlk Amerikan uzay istasyonu Skylab projesinde ve uzay mekiği motor testlerinde kilit rol oynadı.
Uzay Kampı Türkiye mirası ve gençlere desteği
1991 yılında NASA'dan emekli olan Akbay, Türkiye ile ABD arasındaki teknoloji transferi için köprü kurdu. Kaya Tuncer ile el ele vererek dünyanın üçüncü uzay eğitim merkezi Uzay Kampı Türkiye'yi Haziran 2000'de İzmir'de açtı.
Anadolu'daki yüzlerce başarılı öğrencinin burslu uzay eğitimi almasını sağladı. Türk gençliğine uzay ufkunu aşılayan öncü mühendis, bilime adanmış ömrüyle hafızalara kazındı.
