Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi bünyesinde 1958 yılından bugüne kadar görev yapan Türk bilim insanları ve mühendisler, Ay'a ilk insanlı inişten Mars keşif araçlarına ve kara delik görüntülemeye kadar uzay tarihine damga vurdu.
NASA'da çalışan Türkler listesi, Adana İncirlik doğumlu NASA astronotu Deniz Burnham'ın Mart 2027'deki Soyuz MS-30 uçuşuna atanmasıyla yeniden gündemin ilk sırasına yerleşti. Kurumun kuruluşundan bu yana onlarca Türk araştırmacı kritik laboratuvarlarda sorumluluk üstlendi.
Apollo 11 projesinde roket motorlarını geliştiren İsmail Akbay ve Güneş modelleriyle Ay'a iniş zeminini hesaplayan Prof. Dr. Dilhan Eryurt'un açtığı yoldan günümüzde astrofizik, astrobiyoloji ve güdüm kontrol uzmanları ilerliyor.
Geçmişten bugüne NASA'da çalışan Türkler kimler?
Geçmişten bugüne NASA'da çalışan Türk bilim insanları ve mühendisler arasında İsmail Akbay, Prof. Dr. Dilhan Eryurt, Prof. Dr. Feryal Özel, Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe, Dr. Umut Yıldız, Prof. Dr. Betül Kaçar, Dr. Burçin Mutlu Pakdil ve astronot Deniz Burnham bulunuyor.
1958'de Wernher von Braun'un ekibine katılan İsmail Akbay kurumdaki ilk Türk mühendis olurken, 1961'de Goddard Uzay Araştırma Enstitüsü'ne giren Prof. Dr. Dilhan Eryurt ilk Türk bilim kadını unvanını aldı.
| Fotoğraf | Bilim insanı | NASA merkezi ve dönemi | Uzay misyonu ve bilimsel katkısı |
|---|---|---|---|
 | İsmail Akbay | Marshall Uzay Merkezi (1958–1975) | Apollo 11 ve Saturn V roket motoru entegrasyonu |
 | Prof. Dr. Dilhan Eryurt | Goddard Uzay Enstitüsü (1961–1973) | Apollo 11 Ay yüzeyi radyasyon modeli, Apollo Başarı Ödülü |
 | Prof. Dr. Feryal Özel | NASA Hubble ve Goddard (2002–günümüz) | İlk kara delik fotoğrafı ve Lynx X-ışını teleskobu liderliği |
 | Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe | Jet İtki Laboratuvarı - JPL (2003–2012) | Curiosity ve Perseverance Mars yumuşak iniş algoritması |
 | Dr. Umut Yıldız | Jet İtki Laboratuvarı - JPL (2013–2024) | Herschel Uzay Teleskobu ve Derin Uzay Ağı iletişimi |
 | Dr. Burçin Mutlu Pakdil | NASA Hubble Akademisi (2017–günümüz) | Çift halkalı Burçin'in Galaksisi (PGC 1000714) keşfi |
 | Prof. Dr. Betül Kaçar | NASA Astrobiyoloji Enstitüsü (2020–günümüz) | MUSE konsorsiyumu başkanlığı ve evrende yaşam araştırması |
 | Deniz Melissa Burnham | Johnson Uzay Merkezi (2021–günümüz) | Mart 2027 Soyuz MS-30 ile Uluslararası Uzay İstasyonu görevi |
Apollo 11 projesinden Mars keşif araçlarına Türk imzası
Güneş'in parlaklık evrimini yeniden hesaplayan Prof. Dr. Dilhan Eryurt, astronotların Ay yüzeyindeki sıcaklığa dayanacak kıyafet ve modül tasarımını mümkün kıldı. Bu kritik buluşu sayesinde 1969 yılında Apollo Başarı Ödülü'ne layık görüldü.
Mars görevlerinde de Türk mühendisliği belirleyici rol oynadı. NASA Jet İtki Laboratuvarı'nda çalışan Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe, Curiosity ve Perseverance araçlarını Kızıl Gezegen yüzeyine indiren otonom güdüm algoritmasını geliştirdi.
Kara delik fotoğrafı, astrobiyoloji ve ilk uzay uçuşu
NASA Hubble kadrosuna seçilen ilk Türk olan Prof. Dr. Feryal Özel, Olay Ufku Teleskobu ekibinde tarihin ilk kara delik fotoğrafının üretilmesine öncülük etti. Prof. Dr. Betül Kaçar ise NASA'nın astrobiyoloji konsorsiyumunu yönetiyor.
Bayrağı yörüngeye taşıyan son isim ise Adana İncirlik doğumlu Deniz Burnham oldu. On iki bin adayı geride bırakan Burnham, Mart 2027'de Baykonur'dan fırlatılacak Soyuz MS-30 aracıyla yedi ay uzayda görev yapacak.
