Konya'da yeraltı sularındaki düşüş ve obruk oluşumlarıyla ilgili değerlendirmelerde Çankırı da gündeme geldi. Konya Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fetullah Arık, obruk oluşumlarının yalnızca Konya ve çevresiyle sınırlı olmadığını ifade etti.
Çankırı obruk riski açısından uzman değerlendirmesinde öne çıkan bölgeler arasında yer aldı. Arık, kentte de benzer jeolojik süreçlerin görülebildiğini aktardı. Son dönemde Konya'da etkili olan yağışların yeraltı suları açısından umut verdiğini ancak bu etkinin ölçümlere henüz net şekilde yansımadığını belirten Arık, yeraltı suyundaki düşüşün devam ettiğini söyledi. Arık, özellikle tarımsal sulamada yeraltı suyunun daha dikkatli kullanılmasının önemine vurgu yaptı.
Obruk sayısı ve oluşum hızı
Konya, Karaman ve Aksaray çevresinde yaklaşık 734 obruk bulunduğunu belirten Arık, bunların 704'ünün Konya'da yer aldığını ifade etti. Obruk sayısındaki artışın devam ettiğini ancak oluşum hızındaki ivmede bir miktar düşüş gözlemlendiğini kaydeden Arık, kesin değerlendirme için önümüzdeki yıllardaki verilerin de takip edilmesi gerektiğini söyledi.
Prof. Dr. Fetullah Arık, obruk oluşumunun jeolojik yapıyla da yakından ilişkili olduğuna dikkat çekti. Yeraltındaki kayaların zaman içerisinde çözünmesiyle çeşitli boşlukların oluşabileceğini belirten Arık, özellikle tuzlu ve jipsli yapıların bulunduğu bölgelerde obruk oluşumlarının görülebildiğini aktardı.
Çankırı'da benzer durumlar söz konusu mu?
Evet, Prof. Dr. Fetullah Arık Türkiye'deki bazı bölgelerden örnek vererek Sivas, Çankırı ve Çorum'da da benzer durumların söz konusu olduğunu söyledi. Arık, "Dünyanın bazı bölgelerinde, özellikle tuzlu ve jipsli alanlarda obrukların çok yoğunlaştığını gözlemleyebiliyoruz. Ülkemizde de Sivas, Çankırı ve Çorum bölgelerinde benzer durumlar söz konusu" ifadelerini kullandı.
Çankırı'nın adının bu değerlendirmede geçmesi, bölgenin jeolojik yapısı ve yeraltı süreçlerinin izlenmesinin önemini bir kez daha gündeme getirdi. Uzman değerlendirmesine göre, obruk oluşumlarının anlaşılması ve olası risklerin takip edilebilmesi için uzun dönemli gözlem ve bilimsel çalışmalar önem taşıyor.
Yeraltı suyu ve erken uyarı çalışmaları
Prof. Dr. Arık, yeraltı sularının korunmasının yalnızca obruk oluşumları açısından değil, bölgenin gelecekteki su kaynaklarının sürdürülebilirliği açısından da önemli olduğunu belirtti. Konya'daki çalışmalar kapsamında daha tasarruflu sulama yöntemleri, yeraltı suyunun daha az kullanılması ve obrukların izlenmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü aktaran Arık, hareketliliğin belirli eşikleri aşması durumunda erken uyarı sistemleri oluşturulması üzerinde de çalışıldığını ifade etti.
Uzmanlar, yeraltı suyunun daha tasarruflu kullanılması ve jeolojik hareketlerin düzenli biçimde takip edilmesinin, obruk oluşumlarının azaltılması açısından önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Kaynak: Çankırı Haber haberi. İlgili kurum: Çankırı İl Tarım ve Orman Müdürlüğü
