NASA, Ay ve Mars keşiflerindeki kritik teknoloji ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 302 yenilikçi projeyi seçti. Kurumun Küçük İşletme Yenilik Araştırması ve Teknoloji Transferi (SBIR/STTR) programı, toplam 171 milyon dolara kadar tohum yatırımı sağlayacak.

Yayımlanan NASA resmi bülteni, bu erken aşama araştırma ve geliştirme çalışmalarının Artemis programı ile ABD Ay Üssü kurma hedeflerine doğrudan katkı sunacağını belirtiyor. Seçilen projeler arasında yeni nesil bataryalar, zorlu Ay ortamına uygun robotik sistemler ve iniş pisti hazırlama araçları yerini alıyor.

NASA SBIR/STTR programı nedir, nasıl işler?

NASA SBIR/STTR programı, girişimcilerin ve küçük işletmelerin uzay görevlerine entegre edilebilecek teknolojileri ticarileştirmesini sağlayan aşamalı bir destek mekanizmasıdır. Yeni açıklanan Faz 1 sözleşmeleri, önerilen yeniliğin uygulanabilirliğini kanıtlamak için proje başına 225 bin dolara kadar fon alıyor. Faz 2 aşamasındaki 98 sözleşme ise 2025 yılında seçilen projelerin prototip geliştirme ve teslimat süreçleri için 1 milyon 300 bin dolara kadar destek kazanıyor.

Şirket veya KurumAşamaGeliştirilen Teknoloji
Opterus Research and Development Inc.Faz 250 kilovata kadar ölçeklenebilen rulo güneş panelleri
Intelligent Fiber Optic Systems Corp.Faz 1Görme ve dokunma hissine sahip 3 metrelik robotik kol
Elementium Materials Inc.Faz 1Eksi 60 santigrat derecede çalışan Ay bataryası
Slate Geotechnical Consultants ve Colorado School of MinesFaz 1 (STTR)Tekrar kullanılabilir Ay iniş pisti ve regolit işleme

Artemis görevleri için Ay teknolojileri geliştiriliyor

Opterus Research and Development şirketi, tozlu Ay ve Mars yüzeylerinde robotik olarak kurulabilen rulo güneş panelleri üretiyor. Elementium Materials ise ısıtıcı gerektirmeden 14 günlük dondurucu Ay gecesinde çalışabilen batarya modülleri tasarlıyor. Intelligent Fiber Optic Systems tarafından geliştirilen 3 metrelik robotik kol, yüzey dokusunu ve sıcaklığı ölçerek güneş panellerini temizleyebiliyor.

Uzay araştırmalarında Türk bilim insanları ve gelecek vizyonu

NASA bünyesindeki ileri teknoloji projeleri, uzun yıllardır farklı ülkelerden araştırmacıların katkılarıyla ilerliyor. NASA'da çalışan Türkler arasında yer alan Prof. Dr. Dilhan Eryurt, 1969 yılında Apollo Başarı Ödülü'nü kazanarak Ay görevlerinin bilimsel temelinde önemli bir rol oynamıştı. Günümüzde ise Deniz Burnham, Johnson Uzay Merkezi'nde görev yaparak Mart 2027'deki Uluslararası Uzay İstasyonu uçuşuna hazırlanıyor. Kurum bir yandan bu donanımları geliştirirken, diğer yandan NASA 2075 yılındaki yaşam için halktan fikir topluyor.