NASA, Ay ve Mars keşiflerindeki kritik teknoloji ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 302 yenilikçi projeyi seçti. Kurumun Küçük İşletme Yenilik Araştırması ve Teknoloji Transferi (SBIR/STTR) programı, toplam 171 milyon dolara kadar tohum yatırımı sağlayacak.
Yayımlanan NASA resmi bülteni, bu erken aşama araştırma ve geliştirme çalışmalarının Artemis programı ile ABD Ay Üssü kurma hedeflerine doğrudan katkı sunacağını belirtiyor. Seçilen projeler arasında yeni nesil bataryalar, zorlu Ay ortamına uygun robotik sistemler ve iniş pisti hazırlama araçları yerini alıyor.
NASA SBIR/STTR programı nedir, nasıl işler?
NASA SBIR/STTR programı, girişimcilerin ve küçük işletmelerin uzay görevlerine entegre edilebilecek teknolojileri ticarileştirmesini sağlayan aşamalı bir destek mekanizmasıdır. Yeni açıklanan Faz 1 sözleşmeleri, önerilen yeniliğin uygulanabilirliğini kanıtlamak için proje başına 225 bin dolara kadar fon alıyor. Faz 2 aşamasındaki 98 sözleşme ise 2025 yılında seçilen projelerin prototip geliştirme ve teslimat süreçleri için 1 milyon 300 bin dolara kadar destek kazanıyor.
| Şirket veya Kurum | Aşama | Geliştirilen Teknoloji |
|---|---|---|
| Opterus Research and Development Inc. | Faz 2 | 50 kilovata kadar ölçeklenebilen rulo güneş panelleri |
| Intelligent Fiber Optic Systems Corp. | Faz 1 | Görme ve dokunma hissine sahip 3 metrelik robotik kol |
| Elementium Materials Inc. | Faz 1 | Eksi 60 santigrat derecede çalışan Ay bataryası |
| Slate Geotechnical Consultants ve Colorado School of Mines | Faz 1 (STTR) | Tekrar kullanılabilir Ay iniş pisti ve regolit işleme |
Artemis görevleri için Ay teknolojileri geliştiriliyor
Opterus Research and Development şirketi, tozlu Ay ve Mars yüzeylerinde robotik olarak kurulabilen rulo güneş panelleri üretiyor. Elementium Materials ise ısıtıcı gerektirmeden 14 günlük dondurucu Ay gecesinde çalışabilen batarya modülleri tasarlıyor. Intelligent Fiber Optic Systems tarafından geliştirilen 3 metrelik robotik kol, yüzey dokusunu ve sıcaklığı ölçerek güneş panellerini temizleyebiliyor.
Uzay araştırmalarında Türk bilim insanları ve gelecek vizyonu
NASA bünyesindeki ileri teknoloji projeleri, uzun yıllardır farklı ülkelerden araştırmacıların katkılarıyla ilerliyor. NASA'da çalışan Türkler arasında yer alan Prof. Dr. Dilhan Eryurt, 1969 yılında Apollo Başarı Ödülü'nü kazanarak Ay görevlerinin bilimsel temelinde önemli bir rol oynamıştı. Günümüzde ise Deniz Burnham, Johnson Uzay Merkezi'nde görev yaparak Mart 2027'deki Uluslararası Uzay İstasyonu uçuşuna hazırlanıyor. Kurum bir yandan bu donanımları geliştirirken, diğer yandan NASA 2075 yılındaki yaşam için halktan fikir topluyor.






