NASA Teksas tarım arazileri üzerinde alçak irtifa uçuşları yapacak

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi, Dünya atmosferini etkileyen tarımsal emisyonları incelemek amacıyla Teksas eyaletinde yeni bir hava gözlem operasyonu başlatıyor. Dynamic Aviation A200 tipi araştırma uçağı, 22 Ekim Perşembe gününden 9 Kasım Pazartesi gününe kadar Amarillo yakınlarındaki tarım arazileri üzerinde alçak irtifa uçuşları icra edecek.

Yayımlanan NASA resmi bülteni verilerine göre bu özel uçuşlarda hayvan besleme tesislerinden kaynaklanan gaz ve partikül salınımları doğrudan kayıt altına alınacak. Tarımsal emisyonlar, gezegenimizin kara ve atmosfer sistemlerinin en az incelenmiş parçalarından biri.

Goddard Uzay Uçuş Merkezi, Colorado Eyalet Üniversitesi ve Boston Üniversitesi ortaklığında yönetiliyor bu kapsamlı proje. Bilim insanları, tarım alanlarından yükselen kirleticilerin atmosferle nasıl etkileşime girdiğini uçağa yerleştirilen gelişmiş cihazlarla çözecek.

FarmFlux misyonu neleri ölçecek?

FarmFlux misyonu, ekin tarlalarından ve çiftliklerden yükselen ozon, metan, amonyak ve partikül maddeleri on ikiden fazla özel sensör yardımıyla ölçecek. Alçak irtifada seyredecek olan A200 uçağı, atmosferin alt katmanlarındaki kimyasal değişimleri anlık verilerle laboratuvar ortamına taşıyacak.

Araştırmanın ikinci aşaması ise Mart ve Temmuz 2027 arasındaki büyüme sezonunda P-3 Orion uçağıyla yapılacak. Ortabatı eyaletleri ve Kaliforniya Merkez Vadisi üzerindeki bu yeni uçuşların odak noktası doğrudan ekin arazileri.

Tarım arazilerinde emisyon takibi ve gelecek planları

Goddard Uzay Uçuş Merkezi liderliğindeki ekip, elde edilen hava ölçümlerini uydu verileriyle birleştirerek küresel iklim modellerini iyileştirmeyi hedefliyor. Çiftliklerden çıkan amonyak ve metan gazlarının rüzgarla dağılımı, bölgesel hava kalitesini doğrudan belirleyen temel bir unsur.

Bölge sakinleri, sonbahar boyunca Amarillo semalarında alçaktan uçan A200 uçağını sıkça görecek. Tüm bu uçuşlar, tarımsal üretimin çevresel etkilerini anlamak için yürütülen güvenli bilimsel testlerin bir parçası.

Goddard merkezinin bilimsel vizyonu ve Türk araştırmacılar

Gezegenimizin biyosferini inceleyen bu araştırmalar, kurumun teknolojik altyapısıyla hız kazanıyor; nitekim geçtiğimiz günlerde NASA roketlerdeki şok ve titreşim analizini yeni yazılımla güçlendirdi ve veri işleme kapasitesini artırdı. Atmosfer kimyasından uzay mühendisliğine uzanan bu geniş ekosistemde NASA'da görev yapan Türk bilim insanları da kritik roller üstleniyor.

Örneğin Prof. Dr. Betül Kaçar, NASA Astrobiyoloji Enstitüsü bünyesindeki MUSE konsorsiyumuna başkanlık ederek evrende yaşam izlerini ve gezegen atmosferlerini araştırıyor. Ayrıca Teksas'taki Johnson Uzay Merkezi'nde görev yapan Adana İncirlik doğumlu astronot Deniz Burnham da Mart 2027'de Soyuz MS-30 ile Uluslararası Uzay İstasyonu'na uçarak bilimsel deneylere imza atacak.

Kaynaklar:

• NASA Resmi Bülteni - NASA to Conduct Low-Altitude Flights Over Texas Farmland
• NASA Haber Merkezi (nasa.gov)
• NASA Bilim Misyonları Direktörlüğü (science.nasa.gov)