Çankırı Büyük Cami ne zaman yapıldı, kim yaptırdı?

Çankırı merkez ilçedeki Mimar Sinan Mahallesi'nde bulunan Büyük Cami, kentin ayakta kalan Osmanlı yapılarından biri. Valilik sayfalarında Ulu Cami adıyla da geçiyor ve bugün ibadete açık. Yapı, Çankırı merkez ilçesinde, Büyük Camii Sokak üzerinde bulunuyor.

Çankırı Büyük Cami'nin inşaatı 1522 yılında başladı ve 1558 yılında tamamlandı. Kültür Portalı kaydı, inşaatın neden bu kadar uzun sürdüğü konusunda bilgi bulunmadığını belirtiyor. Valilik kaydına göre cami, Osmanlı Sultanı Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle Mimar Sinan'ın yetiştirdiği Sadık Kalfa tarafından yapıldı.

Camiyi kim yaptırdı ve hangi yıllarda yapıldı?

Kültür Portalı kültür envanteri kaydında yaptıran olarak Kanuni Sultan Süleyman, yapan olarak Mimar Sinan yazılı. Envanterde yapım tarihi Hicri 929-966, miladi 1522-1558 olarak veriliyor. Valilik ise cami için Mimar Sinan Dönemi yapılarından ifadesini kullanıyor ve inşaatı Sadık Kalfa'ya bağlıyor.

Çankırı Valiliği, caminin 1558 yılında ibadete açıldığını kaydediyor.

Mimari özellikleri

Yapı kare planlı. Ortada büyük bir tam kubbe, bunun dört tarafında birer yarım kubbe bulunuyor. Kubbeler dört paye ile duvarlar arasındaki kemerlere oturuyor. Duvarları ve minaresi kesme taş, kubbe üstleri kurşun kaplı.

Caminin iç süslemesi rokoko üslubunda; aralarda hat örnekleri var. Mihrabı istalaktitli, minberi taş, kapı söveleri mermer. Son cemaat yeri dört sütuna dayanan üç kubbe ile örtülü, iki yanında istalaktitli mihrap nişleri bulunuyor.

Tek şerefeli minare kare planlı bir kürsü ile piramidal bir pabuç üzerinde yükseliyor. Düzgün kesme taşla inşa edilen minarenin külahı kurşun kaplı.

Onarımlar ve çevre düzenlemesi

Kültür Portalı envanteri, yapıda 1886-1887 yıllarında bakım ve onarım yapıldığını aktarıyor. Valilik ve Kültür Portalı sayfalarıyla Anadolu Ajansı kaynaklı haberler, caminin 1992 ve 2015 yıllarında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından aslına uygun restore edildiğini belirtiyor.

Yerel basına göre son restorasyon 2012'de sözleşmeye bağlandı. Çalışmalar 13 Nisan 2013'te cami içine kaydırıldı ve yapı ibadete kapatıldı. Cami 1493 gün sonra, Mayıs 2016'da cuma namazıyla yeniden açıldı.

Çevrede de düzenleme yapıldı. Çankırı Belediyesi, caminin önündeki meydanı ve yer altı otoparkını 12 Ocak 2024'te hizmete açtı. Proje 54 araçlık otopark içeriyor ve Yukarı Çarşı bölgesine hizmet ediyor.

Çankırı'daki diğer tarihi ve doğal noktalar Çankırı gezilecek yerler rehberinde toplanıyor. Şehre otobüsle gelen ziyaretçiler için hareket saatleri Çankırı otobüs saatleri sayfasında listeleniyor.

Kent merkezindeki diğer tarihi yapılar için Çankırı Kalesi, Taş Mescit ve Çankırı Saat Kulesi yazılarına bakılabilir.