NASA Earth Observatory bilim insanları, 1984 ile 2023 yılları arasında toplanan Landsat uydu görüntülerini analiz ederek küresel mangrov ormanlarının 2010 yılından itibaren yeniden büyümeye başladığını açıkladı. Uzun yıllar boyunca tarım ve yerleşim baskısı nedeniyle küçülen kıyı ekosistemleri, son 16 yılda Asya, Avustralya ve Güney Amerika merkezli güçlü bir toparlanma sürecine girdi.
Araştırmacılar, NASA resmi bülteni üzerinden paylaştıkları verilerde 1984-2010 döneminde yaklaşık 3 bin kilometrekare mangrov alanının kaybedildiğini, ancak 2010 sonrasında neredeyse 2 bin kilometrekarelik yeni bir artış yaşandığını belirtti. Tulane Üniversitesi çevre bilimcisi Zhen Zhang, bu genişlemenin üçte ikisinin mangrovların yeni çamur düzlüklerine yayılmasından, üçte birinin ise tahrip olmuş alanlardaki restorasyondan kaynaklandığını ifade etti.
Mangrov ormanları neden hızla geri dönüyor?
Mangrov ormanları, 2004 Hint Okyanusu tsunamisi sonrasında artan çevre bilinci, güçlendirilen yasal koruma önlemleri ve nehirlerin taşıdığı tortuların oluşturduğu yeni çamur düzlükleri sayesinde hızla geri dönüyor. Özellikle Myanmar'ın Myeik bölgesinde Landsat 5 ve Landsat 9 uydularıyla kaydedilen görüntüler, terk edilmiş pirinç tarlalarının yerini yeniden sık mangrov ağaçlarının aldığını gösteriyor. Ortalama 13 metre boyundaki bu ağaçlar, karasal tropikal ormanlara kıyasla dört kata kadar daha fazla karbon depolayarak kıyı şeritlerini fırtına ve erozyona karşı koruyor.
| Dönem | Alan değişimi | Öne çıkan bölgeler |
|---|---|---|
| 1984 - 2010 | Yaklaşık 3 bin kilometrekare kayıp | Güneydoğu Asya ve Myanmar |
| 2010 - 2023 | Yaklaşık 2 bin kilometrekare artış | Asya, Avustralya, Güney Amerika |
Uzaydan Dünya gözleminin bilimsel mirası
NASA'nın 1970'li yıllarda başlattığı Landsat programı, Dünya'nın ekosistemlerindeki uzun vadeli değişimleri izlemek için kritik bir veri arşivi sunuyor. Bu küresel gözlem vizyonunun temelleri, geçmişte Gemini XII astronotlarının fotoğrafları Dünya gözlem programına ilham verdi haberiyle de gündeme gelen erken dönem yörünge görevlerine dayanıyor. Günümüzde ise NASA'da çalışan Türkler arasında yer alan isimler, hem Dünya hem de derin uzay araştırmalarına doğrudan katkı sağlıyor. Johnson Uzay Merkezi'nde görev yapan ve Mart 2027'de Uluslararası Uzay İstasyonu'na uçacak olan Deniz Burnham yörünge operasyonlarına hazırlanırken, NASA Astrobiyoloji Enstitüsü bünyesindeki MUSE konsorsiyumuna başkanlık eden Prof. Dr. Betül Kaçar ise evrendeki yaşam izlerini araştırıyor.






