NASA, astronotları yeniden Ay yüzeyine indirmeden önce tarihinin en karmaşık test görevlerinden birine hazırlanıyor. 2027'de fırlatılacak Artemis III, Ay'a gitmeyecek; alçak Dünya yörüngesinde gelecekteki iniş operasyonlarının provasını yapacak.
NASA resmi bültenine göre Orion kapsülünde NASA astronotları Randy Bresnik, Frank Rubio, Andre Douglas ile ESA astronotu Luca Parmitano bulunacak. Ekip, 14 gün boyunca Blue Origin ve SpaceX'in geliştirdiği iniş sistemlerinin test sürümleriyle buluşma ve kenetlenme denemeleri yapacak.
“Üç farklı roketle üç uzay aracı fırlatıp birlikte nasıl çalıştıklarını test ediyoruz, NASA bunu daha önce hiç denemedi,” diyor Artemis Program Yöneticisi Jeremy Parsons. Hedef belli: 2028'deki Güney Kutbu inişinden önce riski azaltmak.
Blue Moon test aracıyla ilk buluşma
Görev, Blue Origin'in Blue Moon Mark 2 iniş aracının test sürümünü yaklaşık 440 kilometre irtifadaki dairesel yörüngeye göndermesiyle başlayacak. Yörüngede 30 güne kadar kalabilen araç, takvime esneklik kazandırıyor. Birkaç gün sonra Orion, SLS roketinin tepesinde Kennedy Uzay Merkezi'nden havalanacak.
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Fırlatma | 2027, Kennedy Uzay Merkezi |
| Görev süresi | 14 gün |
| Blue Moon yörüngesi | Yaklaşık 440 km dairesel |
| Orion dengeleme yörüngesi | Yaklaşık 555 km dairesel |
Orion önce 29 x 1.806 kilometrelik eliptik yörüngeye girecek, ardından servis modülüyle manevra yaparak ısıl dengeleme için dairesel yörüngeye çıkacak. İlk iki günün sonunda bekleyen iniş aracına yanaşacak kapsül.
Astronotlar iniş aracında ne yapacak?
Astronotlar iniş aracında kenetlenmenin ardından yaklaşık iki gün geçirecek; kapağı açıp kabin ortamını, kontrolleri ve yaşam destek sistemlerini yerinde inceleyecek.
Mühendisler ise iki aracın yazılımlarını, güdüm ve iletişim sistemlerini gerçek koşullarda değerlendirecek. Aviyonikten uçuş kontrolüne, tümleşik bir araç olarak ilk büyük sınav.
Artemis yolunda Türk bilim insanlarının izi
Hassas güdüm ve otonom iniş, NASA'da görev yapan Türk bilim insanları için de tanıdık bir alan. JPL'de Curiosity ve Perseverance'ı Mars'a indiren algoritmayı geliştiren Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe'nin çalışmaları, bu alanda referans kabul ediliyor.
Johnson Uzay Merkezi'nde görev yapan Adana İncirlik doğumlu astronot Deniz Burnham da Mart 2027'de Soyuz MS-30 ile Uluslararası Uzay İstasyonu'na uçacak. Ajansın 2028 Ay görevleri için SpaceX ve Blue Origin ile iniş aracı geliştirmesini hızlandırdığını daha önce aktarmıştık.
Kaynaklar:
