NASA'nın Mars yüzeyindeki keşif aracı Perseverance, Jezero Krateri sınırlarında bulunan Neretva Vallis bölgesinin 360 derecelik yüksek çözünürlüklü panoramasını Dünya'ya ulaştırdı. Keşif aracı üzerindeki Mastcam-Z kamera sistemi, görevin 1155'inci Mars gününde kaydettiği 217 bağımsız fotoğraf karesini birleştirerek antik nehir yatağının geniş açılı görünümünü oluşturdu.
Gezegen bilimciler, NASA resmi bülteni üzerinden paylaşılan bu görüntünün renk bantlarını özel kontrast filtreleriyle işleyerek yüzeydeki mineral değişimlerini belirgin hale getirdi. Günümüzde rüzgarın şekillendirdiği tozlu bir vadi tabanına dönüşen bu kanal sistemi, milyarlarca yıl önce Jezero Krateri'ne sürekli tatlı su akışı sağlıyordu.
Arizona Eyalet Üniversitesi yönetimindeki Mastcam-Z kamera donanımı, San Diego merkezli Malin Uzay Bilim Sistemleri ve Kopenhag Üniversitesi Niels Bohr Enstitüsü ortaklığıyla çalışıyor. Bilim insanları krater zeminindeki tortul kayaçları inceleyerek Kızıl Gezegen'in geçmiş mikrobiyal yaşam potansiyeline ışık tutmayı hedefliyor.
Neretva Vallis panoraması hangi verileri sunuyor?
Neretva Vallis panoraması, antik nehir kanalı tabanındaki tortul tabakaların jeolojik yapısını ve rüzgar aşınmasıyla oluşan toz birikimlerini belgeliyor. Görsel haritalama çalışması, Perseverance aracının gelecekteki kaya örnekleme güzergahlarını netleştirmek için yüzey morfolojisini ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor.
| Bileşen | Detay | Ortak Kurum |
|---|---|---|
| Görüntü Sayısı | 217 Mastcam-Z karesi | Malin Space Science Systems |
| Çekim Zamanı | 1155. sol (Mars günü) | Arizona State University |
| Kalibrasyon | Optik hedef panelleri | Niels Bohr Enstitüsü |
Mars keşiflerinde Türk mühendislerin izleri
Görevi yöneten Jet İtki Laboratuvarı, gezegen araştırmalarında otonom sistem mühendisliğinden geniş ölçüde yararlanıyor. Zorlu iniş aşamasında Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe tarafından geliştirilen yönlendirme algoritmaları, Perseverance aracının Jezero Krateri zeminine hatasız inmesini sağladı. Küresel uzay çalışmalarına yön veren NASA'da çalışan Türkler, gezegenler arası robotik misyonların yanı sıra insanlı uçuş hedeflerinde de önemli sorumluluklar üstleniyor.
Uluslararası Uzay İstasyonu kadrosunda bulunan astronot Deniz Burnham, Ay ve Mars misyonlarının temel test süreçlerini alçak Dünya yörüngesinde yürütüyor. Uydu sistemlerinin iklim kayıtları üzerinden yayımlanan Pasifik Okyanusu üzerinde El Nino dalgası 1997 rekorunu zorluyor başlıklı atmosferik analizler gibi Mars üzerindeki kuraklaşma verileri de gezegenlerin evrimini kavramaya katkı sunuyor.
Kaynaklar:
